जळगाव लाईव्ह न्यूज । ४ ऑक्टोबर २०२५ । रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI)ने चेक क्लिअरिंग सिस्टीममध्ये एक मोठा बदल केला आहे. ज्यामुळे ज्यामध्ये तुमचा चेक काही तासांत क्लियर होईल.
रिझर्व्ह बँक आज म्हणजेच ४ ऑक्टोबरपासून एक नवीन प्रणाली लागू करत आहे. या प्रणाली अंतर्गत, काही तासांत चेक क्लिअर केले जातील. याला ‘कंटिन्युअस क्लिअरिंग अँड सेटलमेंट ऑन रियलायझेशन’ प्रणाली असे म्हटले जात आहे. हा बदल दोन टप्प्यात लागू केला जाईल.
आतापर्यंत बँकेत जमा केलेला चेक क्लियर होण्यासाठी अनेकदा २ दिवस लागतात. पण आता ही समस्या संपणार आहे. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया ४ ऑक्टोबर २०२५ पासून चेक क्लियरिंगची एक नवीन प्रणाली सुरू करणार आहे, ज्यामध्ये तुमचा चेक काही तासांत क्लियर होईल.
आतापर्यंत तुमच्या खात्यात चेक जमा केल्यानंतर तो क्लिअर होण्यासाठी तुम्हाला दोन ते तीन दिवस वाट पहावी लागत होती. मात्र आता RBI ने लागू केलेल्या या नवीन नियमामुळे चेक क्लिअर होण्यासाठी फक्त काही तास वाट पहावी लागेल. काही तासांत चेक क्लिअरिंगमध्ये बदल करणे ग्राहकांसाठी सोयीस्कर असेल आणि बँकिंग प्रक्रियेला गती देईल
नवीन प्रणाली कशी काम करेल?
नवीन प्रणाली अंतर्गत, तुम्हाला प्रथम चेक जमा करावा लागेल. जेव्हा तुम्ही तुमच्या बँकेत चेक जमा करता तेव्हा बँक तो स्कॅन करेल आणि क्लिअरिंग हाऊसला पाठवेल. त्यानंतर क्लिअरिंग हाऊस ताबडतोब संबंधित बँकेला चेकची माहिती पाठवेल ज्यातून पैसे कापायचे आहेत. त्यानंतर ड्रॉई बँक चेक सन्मानित झाला आहे की अनादरित आहे याची पुष्टी करेल. दर तासाला सेटलमेंट होईल आणि सर्व पुष्टीकरण संध्याकाळी ७ वाजेपर्यंत पूर्ण होतील. सेटलमेंटनंतर, तुमची बँक एका तासाच्या आत तुमच्या खात्यात क्रेडिट करेल. ही प्रक्रिया जलद आहे आणि ग्राहकांना त्यांचे पैसे लवकर मिळतील.
टप्पा दोन: T+3 सेटलमेंट
४ ऑक्टोबरपासून सुरू होणारी ही प्रणाली पहिला टप्पा आहे. दुसरा टप्पा ३ जानेवारी २०२६ रोजी सुरू होईल. T+3 नियम लागू होईल. याचा अर्थ सकाळी १० ते ११ वाजेपर्यंत जमा केलेले चेक दुपारी २ वाजेपर्यंत कन्फर्म करणे आवश्यक आहे. जर ड्रॉई बँक वेळेवर कन्फर्मेशन प्रदान करण्यात अयशस्वी झाली तर चेक स्वीकारला जाईल असे मानले जाईल. या नियमामुळे चेक क्लिअरिंग आणखी जलद होईल. T+3 म्हणजे चेक स्वीकारला गेला आहे की नाही हे बँकेने जमा केल्यानंतर तीन तासांच्या आत ग्राहकांना कळवावे. यामुळे चेक क्लिअरिंग जलद होईल आणि ग्राहकांना त्याच दिवशी पैसे मिळतील याची खात्री होईल.
