जनरल डब्यात जागा नसल्यास स्लीपरमध्ये प्रवास करू शकतो का? रेल्वेचा ‘हा’ नियम जाणून घ्या..

जळगाव लाईव्ह न्यूज । १९ फेब्रुवारी २०२३ । भारतीय रेल्वे ही देशाची जीवनवाहिनी आहे. कमी भाडे आणि सोयीस्कर प्रवासामुळे, देशातील बहुतांश लोकसंख्या एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी जाण्यासाठी यामध्ये प्रवास करते. प्रवासात कोणत्याही प्रकारचा त्रास होऊ नये म्हणून लोक अगोदर आपली जागा बुक करतात. अनेक वेळा आपत्कालीन परिस्थितीतही प्रवास करावा लागतो, त्यासाठी तत्काळ तिकिटे बुक करून घेता येते. मात्र तत्काळ तिकीट उपलब्ध नसल्यास जनरल डब्यात बसून प्रवास करणे हाच पर्याय उरतो.

जनरल डब्यात जागा न मिळाल्यास काय करावे?
तुमच्याकडे जनरल डब्याचे तिकीट आहे पण ते गर्दीने भरलेले आहे आणि तुम्हाला हवे असले तरी तुम्ही त्यात चढू शकत नाही, मग तुम्ही काय कराल. तुम्ही ती ट्रेन सोडाल की जोखीम पत्करून दुसऱ्या आरक्षित डब्यात चढाल. राखीव डब्यात चढलात तर दंड लागेल की नाही? असे अनेक प्रश्न तुमच्या मनात वारंवार फिरत असतील, ज्यांची उत्तरे आम्ही आज सविस्तरपणे देणार आहोत. हे वाचल्यानंतर तुमच्या मनात अनेक गोष्टी स्पष्ट होतील.

रेल्वेचा हा कामाचा नियम जाणून घ्या
रेल्वे कायदा 1989 नुसार, जर तुमचा प्रवास 199 किमी किंवा त्यापेक्षा कमी असेल, तर तुमच्या जनरल डब्याच्या तिकिटाची वैधता 3 तास असेल. यापेक्षा जास्त अंतर असल्यास, वैधता 24 तासांपर्यंत वाढते. ट्रेन आल्यावर त्याच्या जनरल डब्यात पाय ठेवायलाही जागा नसेल तर नियमानुसार पुढच्या ट्रेनची वाट पाहावी लागेल.

स्लीपर कोचमध्ये प्रवास करता येईल
जर तुमचा प्रवास 199 किमी पेक्षा कमी असेल आणि पुढील 3 तास त्या मार्गावर कोणतीही ट्रेन जात नसेल, तर तुम्हाला त्याच ट्रेनच्या स्लीपर क्लासमध्ये प्रवास करण्याचा अधिकार आहे. तथापि, तुम्हाला त्या डब्यात जागा मिळू शकत नाही (भारतीय रेल्वे सामान्य कोच तिकीट नियम). त्या ट्रेनमध्ये TTE आल्यावर तुम्हाला सांगावे लागेल की तुम्ही त्या स्लीपर क्लासच्या डब्यात का आला आहात.

TTE तुम्हाला जागा देऊ शकते

यादरम्यान, स्लीपर क्लासमध्ये कोणतीही जागा रिक्त असल्यास, TTE दोन्ही वर्गांच्या तिकिटाचा फरक घेऊन तुम्हाला स्लीपर क्लासचे तिकीट देईल, त्यानंतर तुम्ही झोपेत असताना आरामात प्रवास करू शकाल. स्लीपर कोचमध्ये एकही सीट रिक्त नसल्यास TTE तुम्हाला पुढील स्टेशनपर्यंत प्रवास करण्याची परवानगी देऊ शकते. यानंतरही तुम्ही स्लीपर क्लासच्या बाहेर न गेल्यास तो तुम्हाला अडीचशे रुपयांचा दंड ठोठावू शकतो.

तुमचे सामान जप्त केले जाऊ शकत नाही

जर तुमच्याकडे दंडाचे पैसे नसतील तर तो तुम्हाला चालान करेल, जे तुम्हाला कोर्टात जमा करावे लागेल. येथे मोठी गोष्ट अशी आहे की TTE किंवा इतर पोलिस तुम्हाला कोणत्याही परिस्थितीत स्लीपर क्लासमधून काढू शकत नाहीत किंवा ते तुमचे सामानही जप्त करू शकत नाहीत. ते फक्त तुम्हाला दंड करू शकतात. जे भरून तुम्ही स्लीपर क्लासमध्ये सीटशिवाय राहू शकता.