जळगाव लाईव्ह न्यूज । ३ नोव्हेंबर २०२१ । यंदाच्या वर्षी नरक चतुर्दर्शी आणि लक्ष्मीपूजन एकाच दिवशी येत आहे. नरक चतुर्दर्शीला संध्याकाळी घरातील ज्येष्ठ व्यक्तीकडून दिवा लावला जातो. या परंपरेमागे एक आख्यायिका आहे. या कथेनुसार, एकदा यमदेवांनी आपल्या दूतांना अकाली मृत्यू कसा टाळावा हे सांगताना, कार्तिक महिन्यातील कृष्ण पक्षातील चतुर्दर्शी तिथीला जो व्यक्ती संध्याकाळी दिवा लावतो, त्याला अकाली मृत्यूची भीती वाटत नाही, असे ते म्हणाले होते. यासाठी नरक चतुर्दशीच्या रात्री यमाचा दिवा लावण्याची परंपरा आहे.
नरक चतुर्दर्शीला संध्याकाळी घराबाहेर दिवा लावण्याची परंपरा आहे. नरक चतुर्दशीच्या रात्री लावला जाणारा हा दिवा घरातील वयस्कर व्यक्ती अनेक ठिकाणी लावतात हे तुम्हाला माहीत आहे का? जर नसेल तर असे का केले जाते ते आम्ही तुम्हाला सांगणार आहोत.
वास्तविक नरक चतुर्दशी म्हणजेच छोटी दिवाळीच्या संध्याकाळी घरातील वडीलधाऱ्यांनी दिवा लावणे खूप शुभ मानले जाते. हा दिवा लावल्यानंतर तो संपूर्ण घराभोवती वाहून जातो. मग केवळ वृद्ध लोकच हा दिवा घेऊन घराबाहेर पडतात आणि दूर कुठेतरी ठेवतात. आजच्या युगात ही परंपरा अनेक ठिकाणी पाळली जात आहे. दुसरीकडे, ज्यांच्यासाठी असे करणे शक्य नाही त्यांच्यासाठी घरातील कोणत्याही सदस्याद्वारे दिवा लावला जातो आणि घराच्या मुख्य प्रवेशद्वारावर ठेवला जातो.
जेष्ठ सदस्यच का लावतात दिवा?
नरक चतुर्दशीला यमाचा दिवा लावण्यामागील आख्यायिका अशी आहे की, एकदा यमदेवांनी आपल्या दूतांना अकाली मृत्यू कसा टाळावा हे सांगितले होते. कार्तिक महिन्यातील कृष्ण पक्षातील चतुर्दशी तिथीला जो व्यक्ती संध्याकाळी दिवा लावतो, त्याला अकाली मृत्यूची भीती वाटत नाही, असे ते म्हणाले होते. यासाठी नरक चतुर्दशीच्या रात्री यमाचा दिवा लावण्याची परंपरा आहे.
ही आख्यायिका देखील आहे लोकप्रिय
नरक चतुर्दशीच्या संध्याकाळी दिवा लावण्यामागे आणखी एक आख्यायिका आहे. असे मानले जाते की, या दिवशी भगवान श्रीकृष्णाने नरकासुर नावाच्या राक्षसाचा वध करून त्याच्या बंदिवासातून १६ हजारांहून अधिक महिलांना मुक्त केले होते. या कारणास्तव लोक त्या दिवशी आनंदाचे दिवे लावतात आणि ती परंपरा आजही सुरू आहे.
अशी आहे परंपरा
मान्यतेनुसार चतुर्दशी तिथीला यम देवतेच्या नावाचा दिवा दक्षिण दिशेला लावला जातो. कारण धार्मिक शास्त्रानुसार दक्षिण दिशा ही यमदेवाची दिशा मानली जाते. नरक चतुर्दशीला मोहरीच्या तेलाचा दिवा लावला जातो. यासाठी जुना दिवा वापरावा असे मानले जाते. हे शक्य नसल्यास, आपण एक नवीन दिवा देखील लावू शकता. हा दिवा चौकाचौकात किंवा घराबाहेर निर्जन ठिकाणी किंवा घराच्या मुख्य प्रवेशद्वारावर ठेवला जातो.
