जळगाव लाईव्ह न्यूज । ५ सप्टेंबर २०२२ । आंतरराष्ट्रीय घडामोडीमुळे गेल्या काही काळात खाद्यतेलाचे दर गगनाला भिडले होते. वाढत्या तेलाच्या किमतीमुळे सर्वसामान्यांचे किचन बजेट कोलमडून गेले होते. मात्र गेल्या काही दिवसात झालेल्या घसरणीनंतर सर्वसामान्यांना काहीसा दिलासा मिळाला आहे. अशातच सर्वसामान्यांसाठी आणखी एक दिलासादायक बातमी आहे. गेल्या आठवड्यात परदेशातील कच्च्या पामतेल, पामोलिन आणि मोहरीच्या तेलाच्या किमतीत झालेल्या घसरणीमुळे देशभरातील तेल-तेलबिया बाजारातील जवळपास सर्व खाद्यतेल तेलबियांच्या किमती चौफेर गडगडल्या.
परदेशात खाद्यतेलाच्या किमती घसरल्याने खाद्यतेल उद्योग, आयातदार आणि शेतकरी प्रचंड नाराज असल्याचे व्यापाऱ्यांनी सांगितले. ते म्हणाले की आयातदारांकडून गेल्या तीन महिन्यांत सुमारे $2,060 प्रति टन दराने आयात केलेला कच्च्या पामतेल आता $990 प्रति टन इतका खाली आला आहे. अशा परिस्थितीत उर्वरित तेलबियांच्या किमतींवर मोठा दबाव असून आयातदार आणि तेल उद्योगासमोर मोठे संकट उभे राहिले आहे.
तसेच दुसरीकडे कमी भांडवल असलेल्या व्यावसायिकांनी आता तेलाचा व्यवसाय सोडण्याचा निर्णय घेतला आहे. बँकांमध्ये पतपत्रे ठेवणारे व्यावसायिकच खाद्यतेलाच्या व्यवसायात अडकले आहेत. ही घसरण होऊनही ग्राहकांना या घसरणीचा योग्य लाभ मिळत नसल्याचे त्यांनी सांगितले. किरकोळ व्यवसायात, किरकोळ व्यापारी घाऊक किमतीपेक्षा एमआरपी ४०-५० जास्त ठेवल्यामुळे ग्राहकांकडून जास्त किंमत घेत आहेत.
पामोलिन तेल इतके स्वस्त आहे की त्यापलीकडे इतर तेलबियांना टिकवणे अशक्य झाले आहे. सूर्यफूल तेल देखील या घसरणीच्या दबावात टिकू शकणार नाही. येत्या १५-२० दिवसांत सोयाबीनचे नवे पीकही मंडईत येणार असून, त्यामुळे सोयाबीनमध्ये आणखी घट होण्याची शक्यता आहे.
गेल्या वर्षी सोयाबीनला प्रतिटन १० हजार रुपये भाव शेतकऱ्यांना मिळाला होता. सोयाबीनचे दर 7,000 रुपये प्रति टनापर्यंत घसरल्याने त्यांनी यंदा कमी भावाने विक्री केली नाही, परंतु आता सोयाबीनचे भाव 5,200-5,300 रुपये प्रति टनावर आले आहेत. त्यामुळे शेतकऱ्यांकडे बराच साठा शिल्लक आहे. सोयाबीनची मोडतोडही जवळपास निश्चित झाली आहे.
खाद्यतेलाच्या व्यापाऱ्यांच्या मते, दुसरी सर्वात मोठी समस्या एमआरपीबाबत आहे. मोठ्या प्रमाणात कमी मार्जिनवर विक्री केल्यानंतर, किरकोळ व्यापारी एमआरपीच्या नावाखाली हे तेल सुमारे 40-50 रुपये जास्त दराने विकतात. तर ही MRP वास्तविक खर्चापेक्षा 10-15 रुपयांपेक्षा जास्त नसावी. सूत्रांनी सांगितले की, सरकारसोबत झालेल्या बैठकीमध्ये किरकोळ विक्रेते ५० रुपयांपेक्षा जास्त एमआरपी, साधारणपणे १०-१५ रुपयांनी कमी करण्यास सहमती देतात, परंतु यामुळे जागतिक खाद्यतेलाच्या किमती घसरल्याचा फायदा घेण्यापासून ग्राहक वंचित राहतात.
सध्या मार्केट मध्ये सोयाबीन तेलाच्या एका पाऊचची किंमत १३५ ते १३८ रुपयापर्यंत इतकी आहे. तर सुट्टे तेलाच्या एका किलोचा दर जवळपास १४५ ते १४८ रुपये तितकी आहे.
