जळगाव लाईव्ह न्यूज । यंदाच्या दुष्काळी परिस्थितीमुळे जळगाव जिल्ह्यातील खरीप हंगामाला मोठा फटका बसला आहे. पावसाअभावी सोयाबीनच्या उत्पादनात तब्बल ३५ ते ४० टक्क्यांची घट झाल्याचा अंदाज आहे. परिणामी, बाजारात सोयाबीनची आवक कमी झाली असून, वाढत्या मागणीमुळे दरांनी जोरदार उसळी घेतली आहे. जळगाव कृषी उत्पन्न बाजार समितीत मंगळवारी सोयाबीनला प्रतिक्विंटल ७ हजार रुपयांपर्यंत भाव मिळाल्याने बाजारपेठेत तेजीचे चित्र आहे. मात्र, उत्पादन घटल्याने या वाढीव दराचा पुरेसा फायदा घेण्यासाठी अनेक शेतकऱ्यांकडे सोयाबीन उपलब्ध नसल्याची स्थिती आहे.
आठवडाभरात प्रतिक्विंटल एक हजारांची वाढ
ऑक्टोबर महिन्याच्या पहिल्या आठवड्यात जळगाव बाजार समितीत सोयाबीनचा भाव प्रतिक्विंटल ६ हजार रुपयांच्या आसपास होता. मात्र, मागणीच्या तुलनेत बाजारात होणारा पुरवठा कमी झाल्याने दरात झपाट्याने वाढ झाली. अवघ्या एका आठवड्यात प्रतिक्विंटल एक हजार रुपयांची वाढ होऊन सोयाबीनचा भाव ७ हजार रुपयांवर पोहोचला आहे.
दुष्काळी परिस्थितीमुळे सोयाबीनच्या उत्पादनावर परिणाम झाला आहे. अनेक भागांत पावसाने ओढ दिल्याने पिकांची वाढ खुंटली, तर काही ठिकाणी पिकांचे मोठे नुकसान झाले. त्यामुळे बाजारात विक्रीसाठी येणाऱ्या सोयाबीनचे प्रमाण घटले आहे. परिणामी, कमी आवक आणि वाढती मागणी यामुळे बाजारभावाला आधार मिळत आहे.
भाव वाढले, पण शेतकऱ्यांकडे मालच कमी!
सोयाबीनच्या दरात वाढ झाल्याने शेतकऱ्यांना काहीसा दिलासा मिळण्याची शक्यता असली, तरी प्रत्यक्षात उत्पादन घटल्याने शेतकऱ्यांची कोंडी झाली आहे. हंगामात चांगले उत्पादन मिळाले असते, तर वाढलेल्या दराचा मोठा आर्थिक फायदा शेतकऱ्यांना घेता आला असता. मात्र, दुष्काळामुळे हातात आलेल्या उत्पादनातच मोठी घट झाल्याने वाढीव दराचा लाभ मर्यादित राहण्याची शक्यता आहे.
त्यामुळे सोयाबीनच्या बाजारभावातील तेजी आणि शेतकऱ्यांच्या प्रत्यक्ष उत्पन्नातील वाढ यांचे चित्र वेगवेगळे आहे. उत्पादन घटल्याने भाव वाढत असले, तरी विक्रीसाठी पुरेसा मालच उपलब्ध नसल्याने शेतकऱ्यांसमोरील आर्थिक आव्हाने कायम आहेत.
दिवाळीपर्यंत मागणी कायम राहण्याचा अंदाज
सध्या पोल्ट्री उद्योगाकडून सोयापेंडला मोठी मागणी असल्याचे सांगितले जात आहे. सोयाबीनपासून तयार होणाऱ्या सोयापेंडचा वापर कुक्कुटपालन क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणावर केला जातो. त्यामुळे या उद्योगातील मागणीचा परिणाम सोयाबीन बाजारावरही होत आहे.
दिवाळी सणापर्यंत सोयापेंडची मागणी कायम राहण्याची शक्यता बाजारपेठेतील जाणकारांनी व्यक्त केली आहे. दुसरीकडे, सोयाबीनची आवक कमी राहिल्यास दरातील तेजी टिकून राहू शकते. त्यामुळे आगामी काळात सोयाबीनचे भाव आणखी वाढणार की सध्याच्या पातळीवर स्थिरावणार, याकडे जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.
