⁠ 
मंगळवार, मार्च 5, 2024

National Banana Day : आग्नेय आशियात झाला केळीचा उगम, केळीचे अनेक फायदे आणि नुकसान

जळगाव लाईव्ह न्यूज । २० एप्रिल २०२२ । जगभरात आज राष्ट्रीय केळी दिवस साजरा केला जातो. दरवर्षी एप्रिलच्या तिसऱ्या बुधवारी हा दिवस साजरा होतो. केळी हे जगातील सर्वात जुने फळ मानले जाते. हे फळ जगभरातील देशांमध्ये आढळते. जरी त्याची विविधता सर्वत्र भिन्न आहे. केळीचा उगम आग्नेय आशियात झाल्याचे मानले जाते.जगभरात केळीच्या १ हजार जाती असून भारतात केळीच्या ३३ प्रजाती आढळून येत असल्या तरी त्यापैकी १२ प्रकार स्वादिष्ट मानले जातात.

केळीचा उगम आग्नेय आशियातील म्हणजे मलेशिया, इंडोनेशिया किंवा फिलीपिन्सच्या जंगलात झाला असे मानले जाते. आजही, या देशांमध्ये अनेक प्रकारची जंगली केळी उगवतात, त्यापैकी अनेक अतिशय चवदार असतात. केळ्याला इंग्रजीत Banana हे नाव देण्याचे श्रेय आफ्रिकन लोकांना दिले जाते. त्याचवेळी हिंदीतील केला हा शब्द ‘फिंगर’ या अरबी शब्दावरून आला आहे असे मानले जाते.

जगभरात आढळतात केळीच्या १००० प्रजाती
जगभरात केळीच्या १००० पेक्षा जास्त प्रजाती उगवल्या जातात. या जाती ५० गटांमध्ये विभागल्या जाऊ शकतात. यापैकी बरेच गट खूप गोड आहेत. जसे की कॅव्हेंडिश प्रकार, जी सर्वात सामान्य आणि सर्वात मोठ्या प्रमाणावर निर्यात केलेली विविधता आहे. याचे नाव मोझेस कॅव्हेंडिशीच्या नावावर ठेवले गेले आहे आणि १८३० मध्ये चॅट्सवर्थ हाऊस, यूके येथे प्रथम वाढले होते.

भारतातील केळीच्या १२ स्वादिष्ट जाती
भारताविषयी बोलायचे झाले तर येथे केळीच्या ३३ जाती आढळतात. यापैकी १२ प्रकार अतिशय चवदार मानले जातात. या स्वादिष्ट प्रकारांमध्ये वेलची किंवा पिवळी केळीचाही समावेश होतो. ही लहान आकाराची केळी अतिशय गोड आणि पौष्टिक गुणधर्मांनी परिपूर्ण आहेत. ज्यामध्ये दक्षिण भारत, बिहार आणि झारखंडमध्ये रस्थाली केळीची लागवड केली जाते. हे मध्यम आकाराचे केळे आहे. याशिवाय पूवन, भिंडी केळी, भीम कोळ, नंदन, थेला चक्करकेली आणि कर्पूरवल्ली या जातीही स्वादिष्ट आहेत. महाराष्ट्रातील जळगाव जिल्हा केळीसाठी प्रसिद्ध आहे.

मधुमेहामध्ये कोणते केळे खाणे चांगले आहे?
मधुमेहाच्या रूग्णांनी थोडीशी हिरवी केळी खाणे केव्हाही चांगले असते कारण त्यांचा जीआय पिकलेल्या केळ्यांच्या तुलनेत कमी असतो. जर तुमच्याकडे पोटॅशियमची पातळी कमी असेल, तर तुमचे शरीर कमी इंसुलिन तयार करेल, ज्यामुळे तुमच्या रक्तातील साखरेची पातळी वाढेल.

रोज केळी खाण्याचे अनेक फायदे
केळी रोज खाऊ शकता. शरीराचे वजन वाढवण्यात आणि पोषक तत्वांची कमतरता भरून काढण्यात याचा मोठा हातभार लागतो. तुम्ही दररोज १ किंवा २ केळी खाऊ शकता. मात्र, यापेक्षा जास्त केळी खाल्ल्याने तुमचे नुकसान होऊ शकते.

केळीचे खाण्याचे दुष्परिणाम
केळीचे दुष्परिणाम खूप कमी आहेत. तथापि, अधूनमधून केळी खाल्ल्याने फुगणे, गॅस, पेटके, मऊ मल, मळमळ आणि उलट्या होऊ शकतात. मोठ्या प्रमाणात केळी खाल्ल्याने रक्तातील पोटॅशियमची पातळी वाढू शकते. त्याचबरोबर काही लोकांना केळी खाण्याची अॅलर्जी देखील होते.