जळगाव लाईव्ह न्यूज । २० फेब्रुवारी २०२३ । सध्या शेअर बाजार घसरला असून गुंतवणूकदार तणावाखाली आहेत. बाजारातील घसरण दरम्यान, गुंतवणूकदारांना भीती वाटते की येथे लोअर सर्किट होणार नाही. शेअर मार्केटमध्ये अपर सर्किट किंवा लोअर सर्किट म्हणजे काय आणि ते का होते हे तुम्हाला माहिती आहे का?
सामान्य गुंतवणूकदारांना कधीकधी खूप आश्चर्य वाटते की शेअर्सची किंमत कशी वाढत आणि कमी होत आहे. बहुतांश शेअर्सचा पुरवठा आणि मागणी यामुळे शेअर्सचे मूल्य वाढत-कमी होत राहते. जेव्हा जेव्हा शेअरची मागणी वाढते तेव्हा त्याची किंमत वाढते आणि जेव्हा लोक शेअर विकायला लागतात तेव्हा शेअरची किंमत कमी होऊ लागते. कोणत्याही स्टॉक मार्केटमध्ये 2 प्रकारचे सर्किट असतात. पहिला अप्पर सर्किट आणि दुसरा लोअर सर्किट. या सर्किटवर किती टक्के शुल्क आकारले जाईल हे एक्सचेंजद्वारे ठरवले जाते.
लोअर सर्किट म्हणजे काय
कधी कधी एखाद्या कंपनीचे शेअर्स झपाट्याने पडतात. अशा परिस्थितीत, त्या स्टॉकमध्ये खूप घसरण होऊ नये, म्हणून सर्किट स्थापित केले आहे. अशा स्थितीत अचानक प्रत्येकजण एखाद्या कंपनीतील शेअर्स विकायला लागतो, तेव्हा त्या शेअरची किंमत काही प्रमाणात कमी होते आणि त्याचा व्यवहार थांबतो. मूल्य कमी होण्याच्या या मर्यादेला लोअर सर्किट म्हणतात. लोअर सर्किटमध्ये 3 टप्पे असतात. त्यावर 10 टक्के, 15 टक्के आणि 20 टक्के घट या दराने आकारणी केली जाते.
अप्पर सर्किट म्हणजे काय
कधी कधी एखाद्या कंपनीत गुंतवणूकदारांची आवड वाढते. अशा परिस्थितीत त्या कंपनीच्या शेअरचा भाव गगनाला भिडू लागतो. या प्रकरणात, अतिरिक्त सर्किटची तरतूद आहे. शेअरची किंमत ठराविक मर्यादेपर्यंत पोहोचताच, त्यात एक अप्पर सर्किट बसवले जाईल आणि त्याचा व्यवहार थांबेल. अप्पर सर्किटमध्ये देखील 3 टप्पे आहेत. त्यावर 10 टक्के, 15 टक्के आणि 20 टक्के आकारणी केली जाते.
सर्किटची तरतूद केव्हा सुरू झाली?
स्टॉक मार्केटमधील अप्पर सर्किट आणि लोअर सर्किटचा इतिहास 28 जून 2001 पासून सुरू झाला. त्याच दिवशी बाजार नियामक सेबीने सर्किट ब्रेकरची व्यवस्था केली. ही प्रणाली 17 मे 2004 रोजी पहिल्यांदा वापरली गेली.
